Wzorcowanie urz\u0105dze\u0144 pomiarowych to istotne ogniwo zapewnienia jako\u015bci wyrob\u00f3w i us\u0142ug. Na bazie do\u015bwiadcze\u0144 ze szkole\u0144 oraz kontakt\u00f3w z klientami przygotowali\u015bmy list\u0119 cz\u0119sto padaj\u0105cych pyta\u0144 zwi\u0105zanych z zagadnieniami pomiar\u00f3w i wzorcowania. Lista b\u0119dzie stale rozbudowywana, zapraszamy do \u015bledzenia.<\/p>\n
P: Czy musz\u0119 legalizowa\u0107 narz\u0119dzia pomiarowe?<\/p>\n
O: Legalizacja to szczeg\u00f3lny przypadek sprawdzenia urz\u0105dzenia pomiarowego stosowany tam, gdzie stosuje si\u0119 przyrz\u0105dy pomiarowe na zasadach opisanych w dyrektywie 2014\/32\/UE Dyrektywa urz\u0105dze\u0144 pomiarowych MID (poprzednio obowi\u0105zuj\u0105ca 2004\/22\/WE), a wi\u0119c maj\u0105cych zastosowanie w rozliczeniach czy ochronie zdrowia. Spo\u015br\u00f3d spotykanych w metrologii d\u0142ugo\u015bci i k\u0105ta przyrz\u0105d\u00f3w legalizacji podlega\u0107 mog\u0105 przymiary. UWAGA: Legalizacja nie zast\u0119puje wzorcowania je\u015bli jest wymagane, podobnie jak wzorcowanie nie mo\u017ce zast\u0105pi\u0107 legalizacji!<\/strong><\/p>\n P: Kto nadaje uprawnienia do samodzielnego wzorcowania przyrz\u0105d\u00f3w pomiarowych?<\/p>\n O: Nie ma wymaganych uprawnie\u0144 w rozumieniu nadania notyfikacji w tym obszarze. Aby naby\u0107 umiej\u0119tno\u015bci i wiedz\u0119 w zakresie sprawdzania narz\u0119dzi nale\u017cy najlepiej odby\u0107 stosowne przeszkolenie pod okiem osoby do\u015bwiadczonej, warto tak\u017ce skorzysta\u0107 z cyklu specjalistycznych szkole\u0144.<\/a><\/p>\n P: Jak d\u0142ugo wa\u017cne jest wzorcowanie?<\/p>\n O: Decyduje o tym u\u017cytkownik narz\u0119dzia – klient. Okresy wa\u017cno\u015bci wzorcowania powinny by\u0107 okre\u015blone w stosownej procedurze. Istnieje kilka metod ustalania harmonogramu, najcz\u0119\u015bciej stosuje si\u0119 sta\u0142e okresy dla narz\u0119dzi b\u0105d\u017a grup narz\u0119dzi.<\/p>\n P: Czy jest norma, kt\u00f3ra o tym m\u00f3wi?<\/p>\n O: Nie. Czasami wymaganie kalibracji w okre\u015blonym odst\u0119pie czasu mo\u017ce by\u0107 narzucone przez producenta urz\u0105dzenia, zwykle jednak ustala to klient w oparciu o szereg czynnik\u00f3w, takich jak cz\u0119stotliwo\u015b\u0107 u\u017cycia, warunki pracy, istotno\u015b\u0107 procesu pomiarowego…<\/p>\n P: Po wzorcowaniu otrzyma\u0142em z laboratorium narz\u0119dzia z etykiet\u0105 podaj\u0105c\u0105 dat\u0119 kolejnego wzorcowania…<\/p>\n O: Je\u017celi klient nie wyrazi ch\u0119ci umieszczenia oznaczenia daty na narz\u0119dziu, to laboratorium nie powinno samodzielnie stosowa\u0107 takich praktyk.<\/a><\/p>\n P: … Dodatkowo na \u015bwiadectwie podano informacj\u0119, \u017ce przyrz\u0105d nie spe\u0142nia wymaga\u0144 normy…<\/p>\n O: Orzekanie o zgodno\u015bci powinno r\u00f3wnie\u017c by\u0107 przedmiotem dodatkowego zam\u00f3wienia przez klienta. Podobnie jak stosuje si\u0119 r\u00f3\u017cne okresy wa\u017cno\u015bci wzorcowania, tak i wymagania odno\u015bnie b\u0142\u0119du przyrz\u0105du mog\u0105 by\u0107 r\u00f3\u017cne. Je\u017celi orzekanie jest po\u017c\u0105dane przez klienta, nale\u017cy uzgodni\u0107 z laboratorium \u017ar\u00f3d\u0142o stosowanych wymaga\u0144. Za wyj\u0105tki uzna\u0107 mo\u017cna np. p\u0142ytki wzorcowe czy klucze dynamometryczne, gdzie mamy do czynienia z jednym powszechnie stosowanym standardem i spe\u0142nienie wymaga\u0144 dla klasy opiera si\u0119 o jedno \u017ar\u00f3d\u0142o. Niestety jeszcze nie wszystkie grupy narz\u0119dzi opisane s\u0105 jedn\u0105 tylko wa\u017cn\u0105 norm\u0105. \u015awiadome organizacje okre\u015blaj\u0105 najcz\u0119\u015bciej w\u0142asne wymagania wobec przyrz\u0105d\u00f3w pomiarowych, kt\u00f3re mog\u0105 by\u0107 bardziej restrykcyjne lub zdecydowanie \u0142agodniejsze.<\/p>\n P: Co zrobi\u0107 z przyrz\u0105dem, kt\u00f3ry po wzorcowaniu okaza\u0142 si\u0119 niezgodny?<\/p>\n O: Je\u015bli przekroczony jest b\u0142\u0105d wskazania nale\u017cy sprawdzi\u0107 mo\u017cliwo\u015b\u0107 wykonania adiustacji. Adiustacja ma na celu skorygowanie b\u0142\u0119d\u00f3w wskazania tak, aby przyrz\u0105d ponownie osi\u0105gn\u0105\u0142 za\u0142o\u017cone zdolno\u015bci pomiarowe. W przypadku suwmiarki powszechnie wykonuje si\u0119 na przyk\u0142ad doprowadzenie powierzchni pomiarowych do odpowiedniej p\u0142asko\u015bci czy te\u017c kasowanie luzu suwaka. Czasem mo\u017cemy skorzysta\u0107 z pomocy wyspecjalizowanego serwisu, cho\u0107 nie zawsze jest to op\u0142acalne. Pami\u0119tajmy, \u017ce po adiustacji czy naprawie przydatno\u015b\u0107 przyrz\u0105du powinna zosta\u0107 potwierdzona wzorcowaniem.<\/p>\n Je\u015bli przyrz\u0105d jest uszkodzony, nale\u017cy wycofa\u0107 go z u\u017cycia, oznaczy\u0107 i zez\u0142omowa\u0107 lub przeznaczy\u0107 na cz\u0119\u015bci. W przypadku gdy pozostaje sprawny, ale adiustacja nie jest mo\u017cliwa, przyrz\u0105d mo\u017cna przenie\u015b\u0107 do mniej wymagaj\u0105cego procesu pomiarowego.<\/p>\n P: A co z wynikami, kt\u00f3re uzyskiwa\u0142em tym narz\u0119dziem pomi\u0119dzy poprzednim a obecnym sprawdzeniem?<\/p>\n O: Procesy pomiarowe powinny by\u0107 zaprojektowane tak, aby nigdy \u017cadna cecha nie by\u0142a weryfikowana jednym tylko narz\u0119dziem pomiarowym (jednym egzemplarzem, nie rodzajem). Dzi\u0119ki temu mo\u017cliwe b\u0119dzie wy\u0142apanie potencjalnego b\u0142\u0119du wcze\u015bniej. W najgorszym scenariuszu, je\u015bli nie ma mo\u017cliwo\u015bci potwierdzenia zgodno\u015bci wyrobu w inny spos\u00f3b, nale\u017cy podj\u0105\u0107 dzia\u0142ania zmierzaj\u0105ce do weryfikacji wyrobu podejrzanego…<\/p>\n Wzorcowanie urz\u0105dze\u0144 pomiarowych to istotne ogniwo zapewnienia jako\u015bci wyrob\u00f3w i us\u0142ug. Na bazie do\u015bwiadcze\u0144 ze szkole\u0144 oraz kontakt\u00f3w z klientami przygotowali\u015bmy list\u0119 cz\u0119sto padaj\u0105cych pyta\u0144…<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":465,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"two_page_speed":[],"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2},"jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[24,22,26,16],"tags":[],"class_list":["post-1422","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blog","category-narzedzia-pomiarowe","category-pomiary","category-wzorcowanie","post-grid"],"aioseo_notices":[],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/metrica.com.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/136e3022df1269024b1729b7ac75b3c951129302_zeswiadectwem.jpg","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/paNP3I-mW","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/metrica.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1422","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/metrica.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/metrica.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/metrica.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/metrica.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1422"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/metrica.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1422\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1786,"href":"https:\/\/metrica.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1422\/revisions\/1786"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/metrica.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/465"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/metrica.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1422"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/metrica.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1422"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/metrica.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1422"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\nP: Kto mo\u017ce sprawdza\u0107 narz\u0119dzia pomiarowe?<\/h4>\n
O: Narz\u0119dzia pomiarowe mog\u0105 by\u0107 sprawdzane wewn\u0119trznie (w\u0142asne laboratorium wzorcuj\u0105ce) lub zewn\u0119trznie. Instytucje, kt\u00f3re mog\u0105 wzorcowa\u0107 narz\u0119dzia pomiarowe to G\u0142\u00f3wny Urz\u0105d Miar oraz urz\u0119dy okr\u0119gowe; prywatne laboratoria akredytowane i nieakredytowane; laboratoria i serwisy producent\u00f3w narz\u0119dzi pomiarowych. Legalizacj\u0119 natomiast przeprowadza G\u0142\u00f3wny Urz\u0105d Miar i jednostki przez niego notyfikowane.<\/h4>\n
\n
\nP: Czym r\u00f3\u017cni si\u0119 wzorcowanie z akredytacj\u0105 od nieakredytowanego?<\/h4>\n
O: Laboratoria, kt\u00f3rych kompetencje oraz zgodno\u015b\u0107 systemu z norm\u0105 ISO\/IEC 17025 zosta\u0142y potwierdzone przez Polskie Centrum Akredytacji zapewniaj\u0105 realizacj\u0119 us\u0142ugi zgodnie z prawodawstwem i normami. Zapewniona wobec takich wzorcowa\u0144 jest sp\u00f3jno\u015b\u0107 pomiarowa, a wi\u0119c i zaspokojone wymaganie norm ISO w tym obszarze. Wyniki laboratori\u00f3w akredytowanych s\u0105 wa\u017cne tak\u017ce poza granicami kraju.<\/h4>\n
Laboratoria nieakredytowane mog\u0105 wykonywa\u0107 swoje wzorcowania z r\u00f3wnie wysok\u0105 jako\u015bci\u0105 co akredytowane, ale potwierdzenie tego faktu nie jest jednoznaczne i mo\u017ce wymaga\u0107 od nas konieczno\u015bci dostarczenia dodatkowych wyja\u015bnie\u0144 na przyk\u0142ad na audycie. Niekt\u00f3re systemy zarz\u0105dzania (np. system zarz\u0105dzania jako\u015bci\u0105 w bran\u017cy motoryzacyjnej IATF 16949) wymagaj\u0105 korzystania z laboratori\u00f3w akredytowanych, inne (np. popularny ISO 9001) wymagaj\u0105 zapewnienia sp\u00f3jno\u015bci pomiarowej, co jest mo\u017cliwe do wykazania tak\u017ce przez laboratorium nieakredytowane.<\/h4>\n
Laboratoria nieakredytowane oferuj\u0105 ni\u017cszy poziom cen za wzorcowanie i mog\u0105 z powodzeniem dostarcza\u0107 us\u0142ugi do wszelkich bran\u017c niewymagaj\u0105cych znaku PCA na \u015bwiadectwie<\/h4>\n
\n
\nP: Czy zamiast wzorcowania okresowego mog\u0119 po up\u0142ywie wa\u017cno\u015bci wymieni\u0107 przyrz\u0105d na nowy?<\/h4>\n
O: Tylko pod warunkiem, \u017ce nowo wprowadzony przyrz\u0105d zostanie przed pierwszym u\u017cyciem wywzorcowany. Przyrz\u0105d nowy, nawet z g\u00f3rnej p\u00f3\u0142ki, do momentu potwierdzenia jego przydatno\u015bci poprzez wzorcowanie jest wart dok\u0142adnie tyle samo co najta\u0144szy r\u00f3wnie\u017c niepotwierdzony przyrz\u0105d.<\/h4>\n
P: Przyrz\u0105dy, kt\u00f3re kupuj\u0119 maj\u0105 do\u0142\u0105czony dokument potwierdzaj\u0105cy ich jako\u015b\u0107. Jak rozumiem jest to r\u00f3wnoznaczne z potwierdzeniem przed u\u017cyciem?<\/h4>\n
O: Najcz\u0119\u015bciej niestety nie. Norma ISO 10012 okre\u015bla wymagan\u0105 zawarto\u015b\u0107 dokumentu potwierdzaj\u0105cego urz\u0105dzenie i zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 do\u0142\u0105czanych do nowych narz\u0119dzi protoko\u0142\u00f3w nie spe\u0142nia tych wymaga\u0144. Brak mo\u017ce by\u0107 daty wzorcowania, sp\u00f3jno\u015bci pomiarowej czy niepewno\u015bci pomiaru. Oczywi\u015bcie s\u0105 producenci, kt\u00f3re dostarczaj\u0105 wyczerpuj\u0105ce certyfikaty wraz z narz\u0119dziami, ale to wyj\u0105tki i nale\u017cy zachowa\u0107 ostro\u017cno\u015b\u0107 – od badania mog\u0142o chocia\u017cby min\u0105\u0107 zbyt wiele czasu.<\/h4>\n
P: Czyli parti\u0119 nowych urz\u0105dze\u0144 musz\u0119 przed u\u017cyciem wys\u0142a\u0107 do laboratorium, co mocno wyd\u0142u\u017ca czas ich wdro\u017cenia…<\/h4>\n
O: Najlepszym rozwi\u0105zaniem b\u0119dzie znalezienie dostawcy i zakup narz\u0119dzi pomiarowych ze \u015bwiadectwem wzorcowania<\/a> wystawionym przez polskie laboratorium ju\u017c po zakupie. Dzi\u0119ki temu skraca si\u0119 czas realizacji, a my dysponujemy narz\u0119dziem gotowym do u\u017cycia, z dokumentem w j\u0119zyku polskim i informacj\u0105 o u\u017cytkowniku.<\/h4>\n
\n
\nP: Czy wzorcuj\u0105c przyrz\u0105dy wewn\u0119trznie musz\u0119 wystawia\u0107 dokument potwierdzaj\u0105cy, na przyk\u0142ad \u015bwiadectwo?<\/h4>\n
O: Nie ma takiego wymogu. Dla organizacji wa\u017cne jest tylko zgodne z procedurami przechowywanie zapis\u00f3w, niewa\u017cne w jakiej formie. Wa\u017cne, aby plik czy formularz z zapisami by\u0142 dost\u0119pny oraz zabezpieczony przed przypadkow\u0105 modyfikacj\u0105.<\/h4>\n
P: A co z niepewno\u015bci\u0105 pomiaru?<\/h4>\n
O: W profesjonalnej praktyce pomiarowej niepewno\u015b\u0107 pomiaru jest nieod\u0142\u0105cznym sk\u0142adnikiem wyniku pomiaru i bez niej niemo\u017cliwe jest orzeczenie o zgodno\u015bci wyrobu czy przyrz\u0105du. Wszystkie laboratoria akredytowane obligatoryjnie podaj\u0105 niepewno\u015b\u0107 zgodnie z dokumentem Ea-4\/02; naturalnie nale\u017cy tego oczekiwa\u0107 r\u00f3wnie\u017c od laboratorium nieakredytowanego. Og\u00f3lnie wi\u0119c niepewno\u015b\u0107 pomiaru powinna by\u0107 liczona i uwzgl\u0119dniana przy decydowaniu o zgodno\u015bci, natomiast spotykam si\u0119 z tym u klient\u00f3w bardzo rzadko. Wynika to z faktu, \u017ce wzorcuj\u0105c tylko na potrzeby wewn\u0119trzne mamy mniejsze wymagania, za to wi\u0119ksze pole manewru przy decydowaniu o przydatno\u015bci narz\u0119dzia. Podobnie sprawa wygl\u0105da przy orzekaniu o zgodno\u015bci wyrobu: wynik r\u00f3wny g\u00f3rnej lub dolnej granicy tolerancji jest zwykle uznawany za zgodny, podczas gdy przy zastosowaniu do orzekania wytycznych z ISO 14253 nale\u017ca\u0142oby uzna\u0107 go za niezgodny. W ramach dobrej praktyki mo\u017cna przyj\u0105\u0107 uproszczone metody szacowania niepewno\u015bci, jak chocia\u017cby obliczanie odchylenia standardowego z serii pomiar\u00f3w.<\/h4>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"